Vroeger volstond het om naar de ontwikkeling van prijzen, rentetarieven, kredietverlening of het aantal transacties te kijken om de richting van de markt te begrijpen. Vandaag de dag is die realiteit veranderd. Naar mijn mening wordt de toekomst van de Portugese vastgoedmarkt niet langer binnen de sector zelf bepaald. Die wordt steeds meer daarbuiten bepaald.

Dit klinkt misschien als een provocerende uitspraak, maar kijk maar eens naar wat er in Portugal gebeurt. Wanneer een internationaal bedrijf ons land kiest om er een technologiecentrum, een industriële vestiging of een datacentrum te vestigen, creëert het niet alleen banen. Het genereert ook vraag naar woningen, kantoren, logistiek, winkels, scholen en diensten. De impact begint in de economie, maar bereikt al snel de vastgoedmarkt.

Hetzelfde geldt voor investeringen in energie, kunstmatige intelligentie, technologie, defensie of de blauwe economie. Dit zijn projecten die gekwalificeerd talent aantrekken, nieuwe zakelijke ecosystemen creëren en gebieden transformeren. Waar sprake is van duurzame economische activiteit, ontstaat onvermijdelijk druk op de vastgoedmarkt. Daarom vind ik het steeds beperkter om de sector uitsluitend te analyseren aan de hand van de huizenprijzen.

De werkelijke waarde van een onroerend goed begint al lang voordat het gebouw wordt opgetrokken. Het begint wanneer er een universiteit is die talent kan opleiden, bedrijven die gekwalificeerde werkgelegenheid creëren, goede bereikbaarheid, beschikbare energie, scholen, ziekenhuizen, veiligheid en levenskwaliteit. Kortom, het begint wanneer er een gebied is dat klaar is om te groeien.

Juist deze gedachte kwam naar voren tijdens een recent gesprek bij de „Serenatas da Mediação“ in de Algarve. Onder deskundigen in de sector was de conclusie vrijwel unaniem: we blijven praten over woningen, terwijl we het eigenlijk over steden zouden moeten hebben. Ik zou daar een nog breder concept aan willen toevoegen. We zouden het over regio’s moeten hebben.

Bedrijven kiezen niet langer alleen voor grond. Ze kiezen voor ecosystemen. Ze kiezen voor het vermogen om mensen, innovatie en investeringen aan te trekken. En juist hier speelt de publieke sector een doorslaggevende rol. Het volstaat niet om vergunningsprocedures te versnellen of nieuwe projecten goed te keuren. Het is noodzakelijk om het gebied op een geïntegreerde manier te plannen, waarbij huisvesting, mobiliteit, onderwijs, gezondheidszorg, energie en economische ontwikkeling op elkaar worden afgestemd. Zonder deze gemeenschappelijke visie zullen we geïsoleerde problemen blijven oplossen zonder duurzame oplossingen te creëren.

De afgelopen maanden heb ik geschreven over datacenters, energie, kunstmatige intelligentie, nearshoring, de blauwe economie en buitenlandse investeringen. Op het eerste gezicht lijken het losstaande thema’s. In werkelijkheid hebben ze allemaal directe invloed op de toekomst van vastgoed, omdat ze allemaal de manier veranderen waarop mensen leven, werken en de gebieden kiezen waarin ze willen investeren.

Misschien is het tijd om ons niet langer af te vragen hoeveel huizen we precies moeten bouwen. De belangrijkste vraag is: voor welk land bereiden we ons voor, zodat deze huizen zin hebben?

Want de toekomst van het Portugese vastgoed zal niet alleen worden bepaald door projectontwikkelaars, adviseurs of makelaars in de sector. Die zal worden bepaald door het vermogen van Portugal om concurrerende regio’s te creëren die talent, bedrijven en investeringen kunnen aantrekken.

Uiteindelijk zal vastgoed niet langer alleen per vierkante meter worden verkocht.

Wat vooral verkocht zal worden, is de kwaliteit van het gebied.