Ik haat oorlogszuchtigen en de oorlog tegen Iran staat zeker niet op mijn radar voor een artikel. Maar omdat er geruchten de ronde doen dat de VS blijkbaar van plan zijn om schepen, troepen en wat al niet meer in te zetten om het eiland Kharg in de Straat van Hormuz binnen te vallen, moet ik vermelden dat de Nederlandse geschiedenis van Kharg een rol speelt. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) nam bezit van dit eiland in 1753.

Sinds 1723 had de VOC een belangrijke nederzetting in Perzië, namelijk Bandar Abbas, dat tegenover Kharg lag, of Kareek zoals het toen werd genoemd. Toen de VOC daar in 1750 geen succesvolle handel meer dreef, wilden de Heren XVII (het centrale VOC-bestuur) het gebied verlaten. Om geen tol te hoeven heffen en de Engelsen te ontlopen besloot gouverneur-generaal Jacob Mossel, op instigatie van een lokale inwoner Tido Frederik von Kniphausen, nog één keer te proberen de handel in Kareek voort te zetten.

In 1753 werd er een nederzetting gebouwd, bestaande uit een rechthoekig stenen fort dat de naam Mosselstein kreeg. Aanvankelijk werd het fort bewapend met de kanonnen en munitie van het verlaten schip 't Fortuijn. Hiermee was het fort sterk genoeg om een aanval van lokale vijanden te weerstaan. De militie (garnizoen) bestond uit 1 sergeant, 2 korporaals en 50 burgers (soldaten), 1 stuurman en 8 kanonniers (artilleristen). Er werd ook buskruit en 18-ponds kanonnen aangevoerd; bij gebrek aan kanonwagens werden deze op garnizoenswagens gemonteerd. Op een gegeven moment gaven de bewoners aan dat het nodig was om de hoek van het eiland, waarop het fort was gebouwd, af te snijden met een gracht. Dit werk kostte naar schatting 30.000 gulden, maar had als voordeel dat kleine schepen de gracht ook als haven konden gebruiken, waardoor laden en lossen gemakkelijker en sneller ging.

In de nederzetting Kareek werd suiker uit Java en Indiaas textiel verkocht. Het werd al snel duidelijk dat de nederzetting niet winstgevend kon worden gemaakt en op 1 januari 1766 werd het gesloten. Het Perzische leger viel het fort aan en plunderde het. De schepen van de compagnie mochten de bezittingen van de VOC niet innemen. En daarmee kwam een einde aan de Nederlandse aanwezigheid in de Straat van Hormuz.

Voorgoed, hoop ik van harte. Naar mijn, zeer bescheiden, mening moeten Nederlanders niet via de EU verleid worden om deel te nemen aan een grondoorlog in Iran, te beginnen op het eiland Kharg.